Religie in Turkije

Moskee

Turkije is een seculiere staat zonder officiële staatsreligie. Meer dan 99% van de inwoners zijn moslim. Er staan meer dan 80.000 moskeeën in Turkije. Minder dan 0,2% van de Turken is Christelijk en er zijn 236 kerken.

Moskee bezoeken

Veel mensen die op vakantie gaan naar Turkije, bezoeken ook een moskee. Niet zo gek in een land waar 99,8% van de bevolking moslim is en waar je meer dan 80.000 moskeeën vind!

De eerste keer naar een moskee kan best spannend zijn: hoe moet je je kleden, waar mag je wel of niet komen, mag je foto’s maken en hoe moet je je gedragen? Tijdens onze rondreis door Turkije vonden wij dit ook best spannend en vandaar dat we er nu een stukje over schrijven.

Naar binnen

Bij de meeste moskeeën kun je vrij naar binnen lopen. Iedereen is welkom, dus ook als niet moslim kun je prima naar een moskee. Sommige moskeeën, zoals de Sultan Ahmetmoskee (blauwe moskee) in Istanbul, zijn tijdens het gebed gesloten voor bezoekers. Alleen moslims die komen bidden zijn dan welkom.

Anders dan bij veel toeristische kerken, hoef je in een moskee nooit een toegangsprijs te betalen. Je kunt wel een donatie doen, maar dat is niet verplicht. Bij de ingang van de moskee vind je vaak afgesloten donatieboxen waar je wat geld in kunt gooien.

Voor je de moskee betreed, trek je je schoenen uit en kun je op sokken of blote voeten naar binnen. Er staan speciale rekken om je schoenen op neer te zetten of er worden zakjes verstrekt waar je de schoenen in kunt bewaren. Als je meerdere moskeeën gaat bezichtigen op een dag, trek dan makkelijke schoenen aan zonder al te veel veters. Bij schoenen met veel veters duurt het steeds lang voor je de schoenen uit en weer aan hebt. Niet zo handig dus!

Kledingvoorschriften

Vrouwen met hoofddoekjes in een moskee
Vrouwen met hoofddoekjes in een moskee

Als je een moskee bezoekt, moet je zedig gekleed zijn. Mannen mogen niet met korte broeken naar binnen en dienen de benen bedekt te hebben. Voor vrouwen zijn de voorschriften strenger: ook zij moeten de benen bedekt hebben met een lange rok, mogen geen blote armen hebben en moeten de haren bedekken met een hoofddoek.

Wat handig is is als je altijd een sjaal en een makkelijke rok (die je zo over korte jurkjes aan kan trekken) bij je hebt. Je hebt ook sjaals die heel groot zijn en aan elkaar genaaid (zonder uiteinden) waardoor je hem zowel over je hoofd als over je armen kan draperen.

Ga je spontaan een moskee bezichtigen en heb je geen gepaste kleding bij je? Meestal is dit geen enkel probleem! Bij de ingang van de moskee liggen wikkelrokken (voor zowel mannen als vrouwen) en hoofddoeken die je kunt lenen.

Ook als je naar een mausoleum gaat waar belangrijke moslims begraven liggen, moet je je op dezelfde manier bedekken als wanneer je naar een moskee zou gaan.

Hoe moet je je gedragen?

Bij de meeste moskeeën zijn de mensen heel vriendelijk. Zeker als het rustig is wordt je vriendelijk begroet of zelfs rondgeleid. Als je een moskee betreed, hoor je een beetje stil te zijn. Praat niet hardop en loop niet te dicht langs mensen die aan het bidden zijn. Je mag foto’s maken, maar doe dat zonder flits.

Vijf keer per dag is er gebed en dan is het netter om even te wachten met het maken van foto’s. In praktisch elke moskee mag je foto’s maken. In mausolea mag je geen foto’s maken. Twijfel je of je foto’s mag maken dan kun je het altijd voor de zekerheid even navragen.

In moskeeën zijn aparte ruimtes voor mannen en vrouwen. De vrouwen bidden achterin de moskee, achter een houten scherm. Vaak zijn er ook aparte ingangen voor mannen en vrouwen. Als je man bent mag je niet in de gedeeltes voor vrouwen komen. Als vrouwelijke toerist mag je eigenlijk overal komen. In Bursa heb je een moskee waar er in het midden een grote fontein staat. Deze fontein is voor de mannen, de dames mogen er geen gebruik van maken.

Een oude man leest de koran in een moskee in Bursa
Een oude man leest de koran in een moskee in Bursa

Buiten de moskee vind je gescheiden wasruimten. Moslims gaan zich, voor ze de moskee betreden, ritueel wassen. Je ziet de mannen plaatsnemen op marmeren zitjes. Bij elke zitplaats hoort een marmeren wasbak met een kraantje. Ze wassen zich daar grondig en daarna zijn ze klaar om de moskee te betreden.

De vrouwen wassen zich op een afgezonderde plek vaak ergens achterop het moskee terrein. Als toerist hoef je je niet eerst ritueel te wassen, maar kun je zo naar binnen.

Veel plezier!

Als je naar Turkije op vakantie gaat, moet je zeker een keer naar een moskee gaan! Als je voor het eerst naar een moskee gaat is dat best spannend, maar met deze handleiding hoef je je nergens zorgen over te maken. Zorg dat je netjes gekleed bent, dat je de schoenen uit doet en dat je niet teveel lawaai maakt, en dan komt het helemaal goed. Veel plezier!